Galeria Korytarz w Jeleniogórskim Centrum Kultury, ul. Bankowa 28/30, Jelenia Góra
Wernisaż w piątek 19 września o godz. 16:30, ekspozycja do 20 października 2025
Galerię prowadzi: Tomasz Mielech
Jerzy Chaberek należy do Związku Polskich Artystów Fotografików, ukończył Studium Fotograficzne w Katowicach, na stałe mieszka w Łomży. Uprawia różne gatunki fotografii. Od zawsze fascynuje go fotografia analogowa. Laureat kilkudziesięciu konkursów fotografii artystycznej i przyrodniczej.
Wystawa prezentuje dwa główne tematy jego twórczości, fotografie dokumentacyjną wykonywaną za pomocą kamer wielkoformatowych, nawiązującą do piktorializmu oraz kreacyjną przedstawiającą postacie ważne w jego życiu.
Wszystkie prace wykonane są za pomocą klasycznych technik analogowych.
POWRÓT DO ŹRÓDEŁ
Licząca blisko sto zdjęć wystawa Jerzego Chaberka zatytułowana Powrót do źródeł jest nie tylko
prezentacją dorobku artystycznego, ale przypomnieniem, że fotografia, mimo technologicznych
przemian, zachowuje swój wymiar podstawowy. Medium nie jest jedynie narzędziem służącym do dokumentowania rzeczywistości, lecz przyczyną refleksji nad istotą obrazu. To przede wszystkim
propozycja powrotu do korzeni fotografii, rozumianego zarówno dosłownie, jak i metaforycznie.
Z jednej strony Jerzy Chaberek sięga po najdawniejsze formy wypowiedzi, od których wszystko w fotografii się zaczęło. Stały się dla niego obszarem twórczej wolności i pracy z materią światłoczułą.
Każde jego zdjęcie jest unikatowe, stanowi zapis procesu tworzenia w fotograficznej ciemni - w powiększalniku światło żarówki przechodzi przez negatyw i naświetla papier światłoczuły.
Światło i czas pozostają tutaj w całkowitej harmonii, przesiąknięte sobą. W tym sensie powrót do źródeł może oznaczać przywracanie znaczenia fundamentów fotografii, jej pierwotnych jakości, tak często pomijanych we współczesnych, zdominowanych przez powtarzalność cyfrowych ujęciach.
Z drugiej strony wystawa to refleksja nad źródłami pamięci. Chociaż każda fotografia jest nasycona
fizycznością procesu, odsłania przede wszystkim jej pozamaterialny wymiar. Początek nie oznacza tutaj cofnięcia się, lecz próbę odnowy tego, co najważniejsze, duchowe. Wyszukane kadry tworzą ciąg
wizualnych narracji, przez które przebija się świadomość czasu, schyłku, trwania, a także symboliczny
wymiar codzienności toczącej się jak w Ulissesie „w szczegółach, które same w sobie stanowią całą historię”. Historie Jerzego Chaberka też spina ważny szczegół, jest nim ludzka potrzeba zakorzenienia (w danym miejscu albo w szerszym kontekście zakorzenienia egzystencjalnego czy kulturowego). Obok minimalistycznych, konceptualnych pejzaży, które przedstawiają macierzyste strony, występują między innymi portrety odwołujące się do przeszłości, a także dzieciństwa jako źródła późniejszej egzystencji i duchowej tożsamości. Ukazują one sens powrotu do pierwotnej wrażliwości i do świata, który odchodzi, czasami bezpowrotnie. To utrwalone wspomnienia wskazują „drogę do źródła”, a jego szum – jak pisał Czesław Miłosz – przypomina dawne imiona.
Narracja wystawy nie sprowadza się do prostego zestawienia prac. Oglądane w cyklach fotografie
tworzą spójną, rytmiczną opowieść o początku, w którym chaos ustępuje miejsca symetrii, pustka
przechodzi w pełnię, a ciemność staje się światłem. Wszystkie te zderzenia nie są przypadkowe –
wskazują na wieloznaczność fotografii, która od początku swego istnienia balansuje pomiędzy
dokumentem a kreacją. Punktem wyjścia stała się tutaj Łomża, miejsce zamieszkania i tworzenia,
ciągłości i przemian, a co najważniejsze, przyczyna powstałych wizji artystycznych.
Tytułowy „Powrót do źródeł” można więc odczytać dwojako: jako akt tworzenia artysty powracającego do początków medium, ale i jako propozycję dla odbiorcy, by w natłoku współczesnych form i obrazów spróbował ponownie odnaleźć ten pierwotny moment kontaktu – światło i czas. To powrót nie tyle nostalgiczny, co twórczy i otwarty na dowolność dociekań, w którym każde spojrzenie staje się źródłem nowej interpretacji obrazu i pytań o naturę widzenia.
Natalia Jankowska
