Galeria Rozruch, ul. Jackowskiego 5-7, Poznań
Wernisaż w środę 23 września 2026 o godz. 19:00
towarzyszy performance Łukasza Zdęby i Andrzeja Dudka-Dürera
Kuratorka wystawy: Monika Kossak
Ponad 20 lat, ponad 100 prac i portret, który zamiast zatrzymywać czas — pozwala mu trwać.
„Portret w czasie” Łukasza Zdęby to cykl oparty na relacji, uważności i spotkaniu.
Fotografia otworkowa, długie czasy naświetlania i wideo stają się narzędziami opowiadania o czasie, ciele, obecności i pamięci.
Wernisażowi towarzyszyć będzie performance Łukasza Zdęby i Andrzeja Dudka-Dürera.
Muzyka na żywo: Tadd (Tadeusz Szmigiel) – saksofonista, improwizator, kompozytor muzyki elektroakustycznej i twórca projektów muzyczno-literackich.
Kacper Krzysztof Sikora – filozof, instrumentalista, improwizator i performer. Na poznańskiej scenie niezależnej działa jako trębacz, gitarzysta i klawiszowiec.
Łukasz Zdęba | Portret w czasie
Przekrojowa wystawa twórczości Łukasza Zdęby odsłania praktykę artystyczną konsekwentnie rozwijaną wokół zagadnień czasu, pamięci i relacyjności. Prezentowane fotografie, prace wideo, obiekty, grafiki oraz materiały archiwalne nie tworzą linearnej retrospektywy, lecz wielowątkową strukturę, w której poszczególne realizacje pozostają ze sobą w nieustannym dialogu. To opowieść o procesie – zarówno artystycznym, jak i egzystencjalnym – którego podstawowym medium staje się spotkanie.
Oś ekspozycji stanowi realizowany od ponad dwóch dekad projekt „Portret w czasie” – autorski cykl, który redefiniuje klasyczne rozumienie portretu. Zdęba odchodzi od jego reprezentacyjnej funkcji, traktując portret jako wydarzenie, proces i przestrzeń negocjowania znaczeń. Powstający obraz nie jest efektem jednostronnego aktu twórczego, lecz rezultatem relacji pomiędzy artystą a osobą portretowaną. Każda realizacja rozwija się w rytmie wspólnie podejmowanych decyzji dotyczących miejsca, czasu i sposobu działania, dzięki czemu fotografia staje się zapisem współobecności, a nie wyłącznie wizerunku.
Istotnym elementem projektu jest równoległe wykorzystanie fotografii otworkowej oraz zapisu wideo. Oba media nie pełnią funkcji ilustracyjnej wobec siebie, lecz tworzą komplementarne pola doświadczenia. Długie naświetlanie fotografii otworkowej materializuje czas i wpisuje go w strukturę obrazu, podczas gdy rejestracja filmowa zachowuje jego płynność i nieustanny ruch. Między tymi dwoma porządkami powstaje napięcie, w którym ujawnia się zasadniczy wymiar twórczości Zdęby – refleksja nad obecnością, przemijaniem i pamięcią jako procesami nieustannie kształtującymi ludzkie doświadczenie.
Rozwijana od lat kolekcja portretów pozostaje otwartym archiwum spotkań. Tworzą ją nie tylko obrazy, lecz także historie, gesty i relacje zapisane w czasie wspólnego działania. Wśród portretowanych znaleźli się wybitni przedstawiciele polskiej sztuki współczesnej, m.in. Natalia LL, Andrzej Lachowicz, Jerzy Olek, Stefan Wojnecki, Zdzisław Jurkiewicz, Krzysztof Skarbek, Jan Hamulak, Piotr Wołyński, Witold Liszkowski, Sławomir Decyk oraz Marcin Fajfruk. Projekt pozostaje jednak świadomie niedomknięty – jego istotą nie jest budowanie zamkniętego zbioru, lecz nieustanne rozszerzanie pola doświadczeń i relacji.
Ekspozycja w Galerii Rozruch jest pierwszą tak rozległą prezentacją dorobku Łukasza Zdęby w Poznaniu. Nie proponuje chronologicznego podsumowania twórczości, lecz zaprasza do odczytania jej jako spójnej praktyki artystycznej, w której medium fotografii staje się narzędziem namysłu nad kondycją człowieka. W rzeczywistości zdominowanej przez natychmiastową produkcję i konsumpcję obrazów artysta odzyskuje dla fotografii wymiar doświadczenia – opartego na uważności, trwaniu i odpowiedzialności wobec drugiego człowieka. W tym sensie „Portret w czasie” nie jest wyłącznie projektem fotograficznym. Jest długotrwałym procesem budowania pamięci, archiwum relacji i refleksji nad tym, w jaki sposób obecność drugiego człowieka może zostać zapisana w obrazie.
Monika Kossak - kuratorka
Łukasz Zdęba - mieszka i tworzy we Wrocławiu. Ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Poznaniu na kierunku fotografia i multimedia. W swojej twórczości bada relacje między czasem, miejscem i emocjami, łącząc różne media, takie jak fotografia otworkowa, wideo i działania performatywne. Szczególną wagę przywiązuje do współpracy z odbiorcami i uczestnikami, którzy stają się współtwórcami jego prac, co nadaje im unikalny i osobisty charakter. Jego projekty koncentrują się na ulotności chwili, dynamice wspomnień i refleksji nad tożsamością. Eksperymentuje z emocjami i podświadomością, traktując miejsce i czas jako istotne narzędzia artystyczne. Przykładem jest projekt „Portret w czasie”, w którym portretowane osoby same wybierają kontekst swojej obecności w dziele. Prace Łukasza Zdęby były prezentowane na wystawach i festiwalach, gdzie doceniano ich subtelność, intelektualną głębię oraz świeże podejście do klasycznych technik wizualnych. Artysta nieustannie poszukuje nowych środków wyrazu, próbując zdefiniować granice sztuki i sposób jej odbioru.
