Jolanta Gawryś Jędrej / Zdzisław Mackiewicz
Galeria Muzeum S. Staszica, ul. Browarna 18, Piła
Wernisaż w piątek 15 stycznia o godz. 18:00, ekspozycja do 15 lutego 2016
Kurator galerii: Wojciech Beszterda
Jolanta Gawryś Jędrej - Verte
Cykl Verte jest wynikiem mojego zainteresowania fotografią reklamową. Odnosi się do postrzegania kobiety poprzez pryzmat cielesności, uwikłania kobiety w kobiecość, a także do takich pojęć, jak prawda i fałsz. Składa się z dwustronnych fotografii wielkoformatowych przedstawiających portrety kobiece.
Z jednej strony dwustronnych fotografii bohaterki ukazane są en face, z drugiej zaś od tyłu.
Obie strony każdego z portretów prezentują kobiety w tej samej pozie i inscenizacji. Wizerunki z przodu dotyczą pojęcia światła, rozumianego jako to, co jest nam znane i oczywiste. Twarz jest częścią ciała, która jest najbardziej rozpoznawalna. Widzimy ją codziennie, reprezentuje nas we wszystkich dokumentach tożsamości, a także na zdjęciach w albumach rodzinnych czy portalach społecznościowych.
Sylwetka ukazana z tyłu – plecy – dotyczy pojęcia cienia, jako tego, co jest ukryte i niejasne.
Portrety en face przedstawiają kobiety piękne i atrakcyjne, zgodnie z ideałem kreowanym przez reklamy komercyjne i czasopisma kobiece. Każda z nich posiada atrybut kobiecości pozornie ją upiększający.
Na odwrocie prac dostrzegamy, że ów atrybut rani bohaterki fotografii, powodując siniaki lub sączenie się krwi. I tak oto w pracy Intelligentia (łac. zdolność pojmowania, rozum) diamentowy grzebień przebija głowę kobiety, w pracy Emovere (łac. emocje) broszka przebija serce, zaś w pracy Spiraculum (łac. oddech, wolność) bohaterkę dusi wpijający się w szyję ciężki naszyjnik, powodując siniaki.
Każda z prac odnosi się do jednej z trzech ważnych – według mnie – sfer definiujących człowieczeństwo. Sfery rozumu, uczuć i emocji oraz wolności i niezależności. Fotografie eksponowane są w sposób umożliwiający ich ogląd z dwóch stron. Wkomponowane zostały w ramy, których szerokość odpowiada przeciętnej szerokości ramienia kobiecego, tworząc w ten sposób specyficzne foto-obiekty.
Zdzisław Mackiewicz - Odwróceni – awers XS
Odwróceni – rewers to prace powstałe w latach 2010–2014. Fotografie wykonane były w 2010 roku, zaś obecny kształt uzyskały w 2014 roku. Cykl ten można nazwać portretowym, choć moim zamiarem nie było portretowanie osób fotografowanych.
Przyświecało mi moje credo: Interesuje mnie nie to, co fotografia przedstawia w naturalistyczny, materialny sposób, ale to, co można wydobyć z otoczenia dla potrzeb czystego obrazu i sensu jego konstrukcji. Z zachowaniem szacunku dla tego, co zostało zapisane na kliszy lub matrycy cyfrowej.
Tytuł odnosi się do sytuacji, z jaką spotykamy się codziennie, obserwując „rewersy" ludzi na ulicach, w kolejkach, siedząc w tramwaju czy na sali. Nie identyfikuje on osób fotografowanych. Podtytuły prac zamieszczone na postaciach są tylko statystycznym numerem kolejnych ujęć i wygenerowanych automatycznie przez program w urządzeniu, jakim się posłużyłem do opracowania ostatecznej formy tych obrazów.
Treść jest dla mnie bez znaczenia, choć zdaję sobie sprawę, iż odbiorca będzie doszukiwał się znaczeń tych prac. Szanuję jego wybór w dążeniu do zobaczenia tego, co nie leżało u podstaw powstania tego cyklu.
Odwróceni – awers XZ to zamknięty cykl prac, który ma swoje źródło w cyklu Odwróceni – rewers. Powstał w latach 2014/15. Tym razem wizerunki portretowanych łączy jeden wspólny element – moje oczy. Moją intencją było wkroczenie na obszar zakazany, wejście w osobę portretowaną. Widzę portret i chcę widzieć jak portretowany, widzieć odbiorcę i jego zdziwienie.
Odwróceni – awers XS to kolejne wcielenie tych samych wizerunków. Portretowani posiadają tylko jedną, prawą stronę, ukazaną w symetrycznym układzie twarzy. Zamiarem moim jest ukazanie tylko tej jednej, powierzchownej oceny człowieka.
Jolanta Gawryś Jędrej
Urodzona w 1981 w Gdyni. W latach 2001-2007 studiowała na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, specjalizacja: plastyka intermedialna. W 2007 otrzymała dyplom za pracę pt. Da-sein, fotografia ręcznie haftowana, powstałą pod kierunkiem prof. W. Smużnego oraz dr hab. A. Koli. W 2014 otrzymała tytuł doktora w dziedzinie sztuk plastycznych. Temat rozprawy doktorskiej: W cieniu. Fotografia jako struktura tożsamości.
Zajmuje się fotografią kreacyjną i reklamową. W swoich pracach artystycznych fotografię łączy z haftem, farbami fosforescencyjnymi oraz technikami multimedialnymi. Szczególnie bliskie jej jest pojęcie przestrzeni. Tworzy fotografie – obiekty, które z dwuwymiarowej płaszczyzny wychodzą w przestrzeń. Zawsze jednak kluczową rolę w tych pracach odgrywa portret fotograficzny – człowiek.
Jest autorką dziewięciu wystaw indywidualnych. Brała udział w kilkunastu wystawach zbiorowych, m.in. w wystawie specjalnej VII Międzynarodowego Festiwalu Fotografii w Łodzi pt. Przestrzenie wolności. W 2009 w kwartalniku „Fotografia” ukazał się artykuł Zbigniewa Tomaszczuka pt. Jolanty Gawryś – fotografia i haft.
Zdzisław Mackiewicz
Urodzony w 1961 w Grudziądzu. Mieszka w Toruniu. Studia – Wydział Sztuk Pięknych Uniwersytetu M. Kopernika w Toruniu. W 1988 dyplom z wyróżnieniem w pracowni serigrafii prof. B. Przybylińskiego. Od 1992 pedagog na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Instytucie Artystycznym. Od 2004 w Zakładzie Grafiki w Pracowni Grafiki Multimedialnej którą obecnie prowadzi, dr habilitowany sztuki (w dyscyplinie artystycznej fotografia), profesor UMK.
Autor 33 wystaw indywidualnych, brał także udział w 66 wystawach zbiorowych tu i tam. Uprawia fotografię i grafikę. Realizacje fotograficzne: cykle Blachy, szmaty, folie, papier... ; Światła; Polaryzatory; Awers Rewers; Awers Rewers – kalejdoskop; Obrotowe; Odwróceni – rewers; Odwróceni – awers XZ; Odwróceni – awers XS. Realizacje graficzne: cykle PL; Pad.
