Magdalena Hueckel | Potencjalnie odwracalne
Książka wydana w tym roku w ramach Kolekcji Wrzesińskiej.
Publikacja obejmuje 40 ręcznie wykonanych kolaży oraz autorskie teksty
wzbogacone o słowa Małgorzaty Lebdy i kuratora Karola Szymkowiaka.
Od września 2025 jest dostępna w sprzedaży na Allegro…
Przez rok wędrowałam po Wrześni.
Podróżowałam w czasie, przestrzeni i po zakamarkach ludzkiej wyobraźni.
Zbierałam historie, legendy, tajemnice oraz obrazy.
Słuchałam, penetrowałam archiwa, fotografowałam.
Kolekcjonowałam historie — prawdziwe, zmyślone, zawieszone gdzieś pomiędzy.
Po jakimś czasie zaczęły się układać w niepokojącą całość, w swoisty krwiobieg wrzesińskiej ziemi.
Zebrane opowieści zawierają w sobie piękno, odwagę, wiarę, mądrość, miłość i nadzieję.
Skrywają też ból, przemoc, zdrady i nadużycia.
Tutejsza historia jest, jak każda inna, splamiona wyzyskiem, uprzedzeniami, przemocą,
antysemityzmem i mizoginią.
Ta niewygodna część chętnie skrywana jest w cieniu milczenia.
Jednak za każdym razem, gdy dochodzi do próby wymazania, jej echa wybrzmiewają w inny,
nieoczekiwany sposób.
Dlatego przyglądam się też legendom, wsłuchuję w brzmienie słów.
Czasem mówią one o rzeczywistości więcej niż oficjalny przekaz faktograficzny.
Pokolenia przekazują sobie historię w różny sposób, także niewerbalnie.
Wybrzmiewa ona w ludzkich zachowaniach, odruchach, powiedzeniach,
postrzeganiu i interpretowaniu świata.
Naukowcy twierdzą, że transmitowana między generacjami trauma jest potencjalnie odwracalna.
Nie musi determinować naszego życia.
Możesz się pozbyć niesionego ciężaru, ty decydujesz — mówili mi wielcy szamani,
których spotkałam na swojej drodze.
Wierzę im.
Wierzę też, że ujawnienie prawdy, akceptacja i zadośćuczynienie są słusznym, choć niełatwym, kierunkiem.
Września stała się dla mnie metaforą. Soczewką, w której można dostrzec uniwersalne procesy.
Historię, taką jak ta, tworzyli także moi i Twoi przodkowie.
Niektórzy z nich byli ofiarami, inni oprawcami, jeszcze inni biernymi obserwatorami.
Podobne dramaty rozgrywały się i za miedzą i po drugiej stronie oceanu.
Bo wszyscy ludzie są z natury rzeczy do siebie podobni.
Magdalena Hueckel
Czy muzealne zbiory to tylko daty, fakty i uporządkowane historie? Magdalena Hueckel udowadnia, że między faktem a legendą kryje się przestrzeń dla wyobraźni i artystycznej interpretacji. W projekcie dla Kolekcji Wrzesińskiej artystka sięga po archiwalne fotografie z Muzeum im. Dzieci Wrzesińskich we Wrześni, swoje zdjęcia wykonane w Gminie Września oraz obrazy z prywatnego archiwum. Łączy je w ręcznie tworzone kolaże, wzbogacone graficznymi gestami, które przypominają sposób, w jaki rodzą się legendy — z okruchów faktów i warstw interpretacji. Hueckel nie oddziela historii od mitu — skleja je w jedną narrację, w której to, co oficjalne, miesza się z tym, co zapomniane i wyparte. Projekt stanowi próbę nowego odczytania lokalnych tożsamości oraz refleksję nad mechanizmami, które kształtują zbiorową pamięć.
Karol Szymkowiak - kurator Kolekcji Wrzesińskiej

Magdalena Hueckel, Potencjalnie odwracalne [Kolekcja Wrzesińska 2024]
Kolaże: Magdalena Hueckel
Teksty: Magdalena Hueckel, Małgorzata Lebda, Karol Szymkowiak
Współpraca merytoryczna: Sebastian Mazurkiewicz
Kurator: Karol Szymkowiak
Projekt: Joanna Jopkiewicz
Przygotowanie zdjęć do druku: Krzysiek Krzysztofiak
Wybór prac i sekwencja: Magdalena Hueckel, Monika Szewczyk-Wittek
Tłumaczenie: Jamie Fyson Howard
Korekta: Katarzyna Klimczuk
Współpraca: Leo Hueckel-Śliwiński
Wydawca: Urząd Miasta i Gminy Września
Druk i oprawa: ARGRAF Warszawa
Mecenas projektu Kolekcja Wrzesińska: Burmistrz Miasta i Gminy Września
Dane techniczne:
40 kolaży, 148 stron, format: 170 x 240 mm
oprawa: twarda
język: polski, angielski
rok wydania: 2025
data premiery: 2025
POTENCJALNIE ODWRACALNE
Posegregowane, zewidencjonowane, skrupulatnie opisane — takie są zbiory muzealne. Obiekty zyskują numery, opatrzone są datą, mają osobne miejsce w przestrzeni, w której historia została skodyfikowana, a przypadek wykluczony. Tymczasem Magdalena Hueckel, przenosząc zasłyszane historie i legendy oraz archiwalne fotografie z Muzeum Regionalnego im. Dzieci Wrzesińskich we Wrześni w obszar sztuki, zrywa z tym rygorem. Jej działania redefiniują relację między faktami a legendami, ukazując je jako nierozerwalne
elementy jednej narracji. W tej twórczej symbiozie Hueckel odnajduje to, co nieoczywiste, zapomniane i wyparte — ślady tego, co wymknęło się dotychczasowym narracjom.
Tworzy kolaże, zestawiając fotografie z archiwum wrzesińskiego muzeum, swoje zdjęcia wykonane w Gminie Września oraz obrazy z jej prywatnego archiwum. Wybiera te fragmenty, które z jej perspektywy są najciekawsze i najlepiej pasują do jej artystycznych celów. Niektóre z kolaży artystka wzbogaca za pomocą odręcznych gestów graficznych. Działanie to przypomina mechanizm kształtowania się legend, które opierają się na fragmentach rzeczywistych wydarzeń, wzbogacanych i ubarwianych przez wyobraźnię
kolejnych narratorów. W ręcznie wykonanych kolażach Magdaleny Hueckel fakty i legendy są dosłownie sklejone w jedną całość — każda próba ich rozdzielenia zniszczyłaby obraz, prowadząc tym samym do utraty zawartych w nim informacji. Artystka traktuje zależność między faktami a legendami w ten sam sposób — jako nierozerwalną całość, której rozdzielenie pozbawiłoby nas szeregu istotnych treści.
Również w warstwie tekstowej legendy i fakty historyczne są ze sobą splecione, pozbawione hierarchii i funkcjonujące w równowadze. Rezultatem jest opowieść, która angażuje odbiorcę, skłaniając go do aktywnego odkrywania, interpretacji i poszukiwania ukrytych sensów.
Przy tworzeniu tej warstwy szczególną rolę odegrał Sebastian Mazurkiewicz, kustosz wrzesińskiego muzeum, który dzielił się z autorką lokalnymi legendami i historiami, stając się dla autorki kluczowym źródłem inspiracji i wiedzy, swego rodzaju przewodnikiem po przeszłości Wrześni i okolic.
Choć proces twórczy Magdaleny Hueckel może przywodzić na myśl mechanizm powstawania legend, jej zamiarem nie jest tworzenie nowych opowieści. Jej intencją jest stworzenie przestrzeni, która prowokuje widza do odkrywania, refleksji i reinterpretacji własnej tożsamości, jednocześnie proponując świeże spojrzenie na przeszłość i jej rezonowanie we współczesnym świecie.
Na koniec warto odnotować, że choć metoda autorki różni się od tradycyjnego warsztatu historyka, to właśnie dzięki niej dostrzeżono związek między jedną z wrzesińskich legend a niedawno odkrytą, makabryczną zbrodnią z przeszłości. Tym samym zmiana perspektywy zaproponowana przez Magdalenę Hueckel nie tylko okazuje się trafna, ale także prowadzi do zaskakujących odkryć.
Karol Szymkowiak - kurator Kolekcji Wrzesińskiej
KOLEKCJA WRZESIŃSKA
Kolekcja Wrzesińska to wieloletni projekt fotograficzny, w którego rezultacie powstaje artystyczne archiwum fotograficzne Miasta i Gminy Września. Burmistrz Miasta i Gminy Września Tomasz Kałużny co roku zaprasza na rezydencję artystyczną jednego fotografa wybranego przez kuratora.
Zadaniem artysty jest stworzenie osobistego zestawu fotografii, który ilustruje gminę i jej mieszkańców.
Ma on przy tym zapewnioną całkowitą swobodę twórczą, zarówno w kwestii poruszanych tematów,
jak i sposobów ich przedstawienia. Efekty jego pracy publikowane są w formie artystycznej książki fotograficznej oraz prezentowane na wystawie we Wrześni.
Za sprawą Kolekcji Wrzesińskiej mieszkańcy Miasta i Gminy Września mają okazję spojrzeć na siebie samych i przestrzeń, w której żyją, z perspektywy artysty będącego zewnętrznym obserwatorem.
Dzięki temu „zewnętrznemu oku” mają sposobność dowiedzieć się czegoś nowego o ludziach, miejscach i zjawiskach, które są tak blisko nich, a jednak często umykają ich uwadze w codziennym życiu. Kolekcja Wrzesińska adresowana jest również „na zewnątrz”, poza miasto, w którym powstaje. Września staje się tym samym czymś w rodzaju miasta uniwersalnego, za pomocą którego fotograf opowiada historie o znacznie szerszym kontekście, wykraczającym poza, ale wynikającym z miejsca realizacji. W przyszłości ten zbiór fotografii stanowić będzie bezcenne świadectwo naszych czasów.
Dzisiaj kolekcja ma odkrywać, skłaniać do refleksji i stawiać pytania.
Autorzy Kolekcji Wrzesińskiej:
2009 – Bogdan Konopka
2010 – Andrzej Jerzy Lech
2011 – Mariusz Forecki
2012 – Nicolas Grospierre
2013 – Zbigniew Tomaszczuk
2014 – Katarzyna Majak
2015 – Adam Lach
2016 – Rafał Milach
2017 – Filip Springer
2018 – Zuza Krajewska
2019 – Chris Niedenthal i Tadeusz Rolke
2020 – Magdalena i Maksymilian Rigamonti
2021 – Maciej Jeziorek
2022 – Karolina Jonderko
2023 – Wojciech Wilczyk
2024 – Magdalena Hueckel
2025 – Kacper Kowalski (w trakcie realizacji)
Kuratorzy Kolekcji Wrzesińskiej:
2009 – 2014 – Waldemar Śliwczyński
od 2015 – Karol Szymkowiak
Mecenas projektu Kolekcja Wrzesińska:
Burmistrz Miasta i Gminy Września
