Centrum Spotkania Kultur w Lublinie, Galeria Wystaw Czasowych -1, Plac Teatralny 1
Wernisaż w piątek 27 lutego o godz. 19:00, ekspozycja do 5 kwietnia 2026
Patronat medialny: Kwartalnik Fotografia. Patronat: Okręg Wielkopolski ZPAF
Marek Lapis „Granice Barw”
Autor od lat podejmuje kluczowe tematy związane ze społeczeństwem i funkcjonowaniem w nim osób z niepełnosprawnościami. Artysta prowadzi zajęcia z poznawania medium fotografii z niesłyszącymi i niewidomymi. Część projektu powstała na Wydziale Fotografii Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu przy współpracy z Specjalnym Ośrodkiem Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych im. Synów Pułku w Owińskach.
Marek Lapis podejmuje się refleksji nad różnicami i podobieństwami w postrzeganiu barw dwóch cywilizacji egzystujących obok siebie. Społeczność ludzi niewidomych czy niedowidzących jest ewidentnie wyjątkową, dobrze zorganizowaną strukturą. U osób widzących, udział wzroku w przyswajaniu danych z zewnątrz wynosi aż 83%, udział pozostałych zmysłów: słuchu, węchu, dotyku oraz smaku jest zdecydowanie mniejszy. Pojawia się trudne pytanie: jak niewidomi widzą kolory? Gdzie jest granica widzenia, a gdzie postrzegania barw. W ramach projektu artystycznego poznajemy na wystawie interaktywnej obiekty fotograficzne korzystając z ruchomego obrazu, z mapowania sensorycznego oraz węchu i wnikamy do obrazów z wnętrza gałki ocznej osób niewidomych. Docieramy do granic barw i je przekraczamy. Trudno przyjąć do wiadomości, że światy widzących i niewidzących mogą być… paralelne. Postanowiłem wniknąć w tę bardzo intymną oraz tajemną tkankę badań i zobaczyć barwy „oczami” niewidomych.
Osoby te pozbawione są reprezentacji wzrokowych, ich mózgi inaczej niż mózgi widzących budują ich własny świat – wykorzystując więcej reprezentacji zapachowych, dotykowych, smakowych i dźwiękowych. Doświadczamy kontakt ze strukturami w czarnych ramach poprzez dotyk i zapachy. Dwa odmienne zmysły przejmują rolę wiodącego wzroku i ukazują barwę. Zajrzałem też do wnętrza gałki ocznej niewidomych. Odkrywamy niezbadane światy na zawieszonych płaszczyznach, światło kończy tu swą drogę. W ruchomym obrazie odnajdujemy pragnienie poznania istoty światła. Poprzez naturalny obiekt sensoryczny doznajemy przyjemność z obcowaniem z naturą, wyciszenie i ukojenie zmysłów.
Ten nowy obszar ludzkiego oka niewidomych stał się dla mnie niesamowitym terenem eksploracji wizualnej.

Marek Lapis
Artysta wizualny, fotograf, edukator. Magister sztuki, absolwent na wydz. Fotografii Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu, członek ZPAF. Stypendysta Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Marszałka Województwa Wielkopolskiego, Prezydenta Miasta Poznania i Żywiec Zdrój; Medal „Za Zasługi dla Fotografii Polskiej”. Uczestnik warsztatów Magnum oraz Ryszard Horowitz Workshop. Wykładowca międzynarodowych warsztatów fotograficznych dla osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz twórca autorskiego programu warsztatów fotograficznych dla osób niesłyszących. Fotografuje środowiska niszowe, interesuje go człowiek i jego emocje. Autor książek i projektów fotograficznych: „Biało-Czerwona”, jak osoby niewidome widzą oraz jak postrzegają barwy wieloma zmysłami „Granice Barw” oraz „OdNowa”. Uczestnik Canon Student Program Magnum Photos na festiwalu fotoreportażu i dokumentu Visa Pour L’Image Perpignan. Laureat konkursów fotograficznych m.in.: Leica Street Photo, IPA New York, PX3 Paris, B&W Spider Awards Los Angeles, Tokyo International Foto Awards, Grand Press Photo, BZ WBK PRESS FOTO. Do 1996 roku fotoreporter tygodnika WPROST, od 2000 roku współpraca z Polską Agencją Fotografów FORUM. Prace na kilkuset wystawach: w Polsce oraz USA, Japonii, Indiach, Wielkiej Brytanii, Indonezji, Niemczech, Francji, Belgii, Hiszpanii, Turcji, Grecji, Litwie, Węgrzech i Włoszech. W okresie pandemii w 2020 roku inicjator akcji charytatywnej Fotografowie dla Służby Zdrowia. W październiku 2025 finalista globalnego konkursu Determinations without Limits w kategorii „Assistive Technology & Innowation” w Dubaju, wystawa na Kongresie AcccessAbilitiesExpo.
