Wystawa „Józef Makal. Cztery dekady, jedno spojrzenie” 
Łaźnia, Muzeum Śląskie w Katowicach, ul. T. Dobrowolskiego 1 
Wernisaż w czwartek 28 maja o godz. 18:00, Ekspozycja do 8 listopada 2026 
Kurator wystawy: dr Kamil Myszkowski 
Partnerzy wystawy: CMS, Tramwaje Śląskie 
Patroni medialni: Tygodnik Powszechny, Dziennik Zachodni

Wystawa „Józef Makal. Cztery dekady, jedno spojrzenie”  to wielowymiarowy zapis życia regionu – od wielkiego przemysłu po intymne momenty codzienności, uchwycone w obiektywie legendarnego fotoreportera. 28 maja w Muzeum Śląskim w Katowicach odbędzie się wernisaż wystawy prezentującej dorobek Józefa Makala, jednego z najważniejszych dokumentalistów Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego drugiej połowy XX wieku. Ekspozycja jest efektem odnalezienia przez rodzinę zaginionego archiwum i przekazania do zbiorów Muzeum Śląskiego tysięcy cennych negatywów.
Człowiek – Miasto – Przemysł
Józef Makal jako fotoreporter „Dziennika Zachodniego” dokumentował zmieniającą się rzeczywistość regionu. Jego fotografie to nie tylko kronika oficjalnych wydarzeń, ale przede wszystkim opowieść o człowieku. Makal z wyjątkową czujnością obserwował mieszkańców w ich naturalnym środowisku: na ulicach, podwórkach, w pracy i w chwilach odpoczynku. Choć w tle jego prac często obecny jest przemysł, to nie przysłania on jednostki, która pozostaje centralnym punktem wielu jego fotograficznych kompozycji. Główną oś wystawy stanowią trzy filary twórczości Makala: człowiek, miasto oraz przemysł. Te przewodnie tematy pozwalają w najpełniejszy sposób skategoryzować obszar zawodowych zainteresowań fotoreportera, który przez czterdzieści lat (1955–1995) dokumentował rzeczywistość Polski i świata. Ekspozycja ma charakter przekrojowy – obok powiększeń z nowo nabytych negatywów, zwiedzający zobaczą historyczne odbitki pochodzące ze zbiorów Muzeum Śląskiego, Pałacu Schoena w Sosnowcu oraz cennych kolekcji prywatnych i rodzinnych.
Odnalezione archiwum
Prezentowana wystawa stanowi próbę przywrócenia pamięci o artyście, którego dorobek przez lata pozostawał w rozproszeniu. Dzięki odnalezionym materiałom zwiedzający będą mogli zobaczyć szerokie spektrum tematów podejmowanych przez fotografa: od dynamiki przemian urbanistycznych, przez wydarzenia polityczne i podróże zagraniczne, aż po świat dziecięcej codzienności.
Każde z tych zdjęć, mimo upływu lat, zachowuje reporterską czujność i uniwersalne znaczenie.

Szacuje się, że dorobek twórczy Józefa Makala liczył około dwóch i pół miliona zdjęć.
Do dziś przetrwał jednak jedynie ułamek całości, ponieważ jego archiwum uległo znacznemu rozproszeniu, zagubieniu i zniszczeniu.
Dziś zapraszam na wystawę, która jest efektem kilku lat moich prac badawczych nad spuścizną tego wybitnego dokumentalisty. Ekspozycja przywróci pamięć po tej postaci, nakreśli jego należyte miejsce w historii polskiej fotografii. Przywróci również pamięć o czasie, który stał się historią. Widzowie będą mieli niebywałą okazję zobaczyć zarówno te bardziej znane fotografie autora,
jak i takie, które nigdy nie były szerzej prezentowane.
Opowieść została zbudowana wokół trzech nadrzędnych tematów: miasta, przemysłu i człowieka. Jednak ten ostatni w moim odczuciu jest kluczowy, bo dla Józefa Makala człowiek zawsze był najważniejszy. Jego fotografia jest głęboko humanistyczna i nawet gdy opowiadał obrazem o rozwoju regionu, to zawsze z perspektywy żyjących tu jednostek.
Zapraszam do odkrywania fotografii Józefa Makala na nowo.Do skonfrontowania kadrów sprzed lat z wizerunkami współczesnymi. Mam nadzieję, że na wystawie każdy znajdzie coś dla siebie.
dr Kamil Myszkowski