Autorzy fotografii: Mikołaj Długosz (Idomeni), Kuba Czerwiński (Preševo) 
Księgrania | Wystawa, Fundacja Razem Pamoja, ul. Józefińska 9, Kraków 
Wernisaż w poniedziałek 14 listopada o godz. 18:30, ekspozycja do 6 grudnia 2016 
Kuratorzy: Dominika Blachnicka-Ciacek, Przemysław Wielgosz. Projekt wizualny: Mikołaj Długosz

Od kilkunastu miesięcy figura „uchodźcy” obecna jest w polskiej przestrzeni publicznej i dyskursie medialnym. Jest to jednak obecność szczególna. Anty – uchodźcza panika moralna wywołana i podsycana przez media i polityków sprawiła, że w krótkim czasie uciekinierzy z Syrii, Iraku, Afganistanu i Afryki
stali się wcieleniem zagrożenia.
Relacjom na temat uchodźców forsujących morskie i lądowe granice Europy towarzyszyły obrazy podkreślające ich kulturową obcość oraz wprowadzające nieredukowalny dystans między „nami” a „nimi”. W konsekwencji medialne i polityczne przedstawienia uchodźców stały się narzędziem ich unieobecnienia.
W języku „zalewu”, „fali”, „kryzysu”, „nielegalnej imigracji”, zgubił się się ludzki wymiar dramatu:
rozłąki z bliskimi, utraty domu, trudu niebezpiecznej podróży, wyczerpania i śmierci na szlaku. Pozbawieni indywidualności, zredukowani do wizerunku obcego, groźnego tłumu uchodźcy – stali się wyimaginowanym symbolem wroga. A przecież w Polsce uciekinierów praktycznie nie ma.
Cześć opinii publicznej poszła na wojnę z „wrogiem”, którego nigdy nie było.

Wystawa „Uchodźcy. obecni / nieobecni”  jest próbą wydobycia nas z pułapki reprezentacji uchodźctwa opartej na dehumanizacji jego doświadczenia i budowaniu strachu przed „obcym”.
Prezentowane na wystawie zdjęcia Mikołaja Długosza i Kuby Czerwińskiego zrobione na Szlaku Bałkańskim nie egzotyzują ani nie skandalizują sytuacji uchodźctwa. Ich fotografie stronią od uchodźczego „spektaklu” dla europejskiego widza – oczy uciekinierów nie są zwrócone do kamery, na próżno szukać tam zdjęć dzieci, nie silą się na pokazywanie „inności”.
Autorzy zawracają się ku miejscom i przestrzeniom, często niepozornym, w których odgrywa się dramat uchodźców. Zaglądają na podwórka albańskiego Miratovca w Serbii, na stacje benzynowe i obrzeża miasta Idomeni w Grecji na pograniczu grecko-macedońskim. Interesują ich ślady codzienności uchodźców na szlaku – szczątki, śmieci, porzucone koce i mokre ubrania – te i inne dowody na materialną (nie fantazmatyczną) obecność uchodźców na europejskich drogach.
Ta codzienność uchodźcza, którą tak bardzo chcielibyśmy zignorować, pracuje w owych szczątkach i śladach, i w nich odzyskuje głos. Wystawie towarzyszą „ślady” kontaktu z ludźmi, których spotkała konieczność opuszania swoich domów – doświadczenia wspólnych rozmów i wspólnego bycia; wypalonego papierosa, zbyt mało posłodzonej kawy, poniesionej przez chwile torby.
Te spisane przez wolontariuszy pracujących na Szlaku Bałkańskim fragmenty bycia z uchodźcami „uobecniają” codzienność ucieczki i wymykają się historii o zalewie „obcych”.

Wystawie towarzyszy program dyskursywny:
14 listopada / 18:00 – otwarcie i debata Etnografie szlaków uchodźczych – uczestnicy:
Anna Bednarczyk (socjolożka, doktoranka w Instytucie Socjologii UJ,
działa w inicjatywie Witajcie w Krakowie)
Dominika Blachnicka-Ciacek (socjolożka, Uniwersytet Londyński)
Artur Domosławski (dziennikarz, reporter, Polityka)
prowadzenie: Przemysław Wielgosz (redaktor naczelny Le Monde Diplomatique - edycja polska)
16 listopada / 18:30 – debata Polityki nie-patrzenia – uczestnicy:
Beata Kowalska (socjolog, UJ)
Dominika Blachnicka-Ciacek (socjolożka, Uniwersytet Londyński)
Mikołaj Długosz (fotograf, autor projektów fotograficznych)
prowadzenie: Przemysław Wielgosz
30 listopada / 18:30 – debata Granice. Kontrola i ekonomia polityczna przepływu – uczestnicy:
Katarzyna Czarnota (aktywistka, socjolożka, UAM)
Kacper Pobłocki (antropolog, UAM, UW)
prowadzenie: Przemysław Wielgosz
5 grudnia / 18:30 – wykład Ante murales Christianitatis. Historia urojenia – uczestniczka:
Monika Bobako (filozofka, UAM)
prowadzenie: Przemysław Wielgosz