• Wystawa fotografii Sergiusza Sachno „SERGIUSZ SACHNO nieobecny obecny”  w Starej Galerii ZPAF 
• Wystawa fotografii Kamili Sammler „WYMAZYWANIE” w Galerii Obok ZPAF, Plac Zamkowy 8, Warszawa 
Otwarcie wydarzenia i wystaw w poniedziałek 29 grudnia (dzień 80. urodzin Sergiusza) o godz. 19:30 
Ekspozycja obu wystaw do 1 lutego 2026. Organizatorka i kuratorka wydarzenia: Kamila Sammler 
Oprowadzanie kuratorskie: w poniedziałek 29 grudnia 2025 o godz. 20:30

                          Wydarzenie jest poświęcone pamięci naszego kolegi, zmarłego w maju 2024 roku,
                          wybitnego artysty fotografika, Sergiusza Sachno.
Pamięć o twórcy trwa – w obrazach, w kadrach, w emocjach, które pozostawił – ale jednocześnie kruszeje, zacierając, wymazując szczegóły i fakty. Sztuka staje się wtedy pomostem: ocala ślady, przywraca głos, nie pozwala, by całkiem zniknął w ciszy zapomnienia.
Wydarzenie wymazywanie SERGIUSZ SACHNO nieobecny obecny, jest hołdem dla artysty, pytaniem o rolę jego dzieła w zachowaniu pamięci. Wizualnym i dźwiękowym zapisem procesu WYMAZYWANIA wspomnień, OBECNOŚCI mimo NIEOBECNOŚCI. Refleksją nad rolą fotografii jako medium utrwalania i utraty jednocześnie.
dr Kamila Sammler - kuratorka

wymazywanie SERGIUSZ SACHNO nieobecny obecny.

Akt twórczy jest związany z narodzinami czegoś, co jednak nie pochodzi z nicości. Tworząc obraz, wiersz, zdjęcie, inwencję twórczą czerpiemy z naszych przemyśleń, z uczuć, emocji lub z ich połączenia, które przetworzone przez naszą osobowość, rodzą się ponownie. Inwencja twórcza jest pragnieniem ekspresji siebie. By znaleźć najwłaściwszą formę jej wyrazu, musimy zajrzeć do własnego pokładu doświadczeń, snów, pragnień i eksperymentów oraz połączyć w jedno to, co było, co jest i co może nastąpić. Nasza wnikliwość i percepcja świata, wszystkiego, co doświadczamy w życiu zapełnia te pokłady. Uważam, że nie można się tego nauczyć, to się raczej w nas rodzi i rozwija.
Inwencja twórcza nie jest niczym innym jak ponownym narodzeniem tego, co do siebie czujemy, kim jesteśmy i jak widzimy nasz świat.
Sergiusz Sachno

W zasadzie niemal cała dojrzała twórczość Sergiusza Sachno, twórczość, nota bene, już zamknięta, jest paradoksalnie ciągle „otwarta” na nowe, kolejne jej interpretacje. Fenomenem fotografii uprawianej przez Sachno była wszak jej zmienność i otwartość na eksperymenty, na ciągłe przekraczanie dotychczas (przez autora) osiągniętych rezultatów, a tym samym jej „granic”. Artysta — z wykształcenia socjolog i filozof — nie bał się bowiem sięgać stale jakby „poza”: tj. poza eksploatowany dotąd obszar artystycznej penetracji, poza konkret (dokument) — by sięgać iluzji, poza „prozę” odczytywania zdejmowanej fotograficznie oczywistości — i pójść w stronę „poezji” nieoczywistości. Jeśli więc spróbujemy uporządkować tropy poszukiwań w fotografii tego artysty, to zwrócić musimy uwagę na jej przejścia:
— od ujmowania ciała fizycznego do „ciała metafizycznego”;
— od rejestrowania spektaklu teatralnego i jego twórców (aktorów) do „spektaklu” fotograficznej
     inscenizacji, to jest postawienia na grę świateł i cieni;
— a więc także od „materii” ciała żyjącego (akt) do „ciała złudnego” (cień);
— z formalnego punktu widzenia: od centryzmu w obrazie do jego decentrystycznej propozycji.
Rekapitulując: droga artystyczna Sergiusza Sachno wiodła konsekwentnie od fotografii dokumentu do tzw „fotografii twórczej” — której założenia sformułował francuski teoretyk i kurator Jean-Claude Lemagne, na którą to koncepcję artysta sam się powołał. Fotografie Sachno były jednakże zawsze podporządkowane tyleż myślowej strategii działania dokumentalisty, co i intuicyjnemu nastawieniu, wspartemu wyraźną preferencją dla zmysłowości, uleganiu jej impulsom. By pogodzić więc te dialektyczne wektory, fotograf przedmiotem swego artystycznego zainteresowania uczynił głównie ciało, i to z dominacją uwagi dla piękna ciała kobiecego — jako bardziej plastycznego w oddawaniu jego twórczych zamiarów.
Andrzej Saj (Ciało-cienia)

SERGIUSZ SACHNO
Urodził się 29 grudnia 1945 w Harbinie (Chiny). Do marca 1968 studiował socjologię na Uniwersytecie Warszawskim, a następnie filozofię i socjologię na Uniwersytecie Karola w Pradze. Fotografią zajmował się od 1972 roku. Prace swoje prezentował na kilkudziesięciu wystawach indywidualnych i zbiorowych w kraju oraz za granicą, m in. w Sydney, Tokio, Montrealu, Toronto, Nowym Jorku, Vancouver, Pradze, Amsterdamie i Berlinie. Autor wystawy Stulecie Polaków, eksponowanej w 1999 roku na Zamku Królewskim w Warszawie, a następnie w wielu krajach europejskich oraz albumu pod tym samym tytułem.
Specjalizował się w fotografii portretowej, teatralnej, mody i ogólnie reklamowej. Zwolennik i propagator idei decentryzmu w fotografii. Był laureatem wielu nagród i wyróżnień z całego świata. W 1979 roku otrzymał od Jacques’a Chiraca Medal miasta Paryża za fotografię. W 2007 roku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznał odznakę honorową Zasłużony dla Kultury Polskiej.
Aktywny członek najwyższych władz Związku Polskich Artystów Fotografików. Zajmował się pracą dydaktyczną w dziedzinie fotografii. Prowadził zajęcia z portretu i aktu w Studium Fotografii ZPAF. W 2008 roku otrzymał tytuł doktora sztuki filmowej w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi. W latach 2012-2018 zatrudniony na stanowisku profesora w Wyższej Szkole Sztuki i Projektowania w Łodzi. Człowiek wielkiego formatu, humanista. Mistrz, Przyjaciel, Przewodnik. Prof. Sergiusz Sachno, zmarł 10 maja 2025 roku w Warszawie. Więcej na stronie autorskiej www.sachno.pl

Wystawom towarzyszą ilustrowane katalogi zawierające obszerne teksty krytyczne:

Katalogi można też przejrzeć na pełnym ekranie w formie flipbooków (kliknij w wybrany obrazek) :

Kamila Sammler wymazywanie

Twórcze działanie jest procesem stwarzania, również samych siebie.
Fotografowanie to ciągły dialog ze sobą, fascynujący rytuał poznawania i odkrywania...
Moje działania twórcze, aktorki i fotografki, z natury swojej skoncentrowane na „ja”, nieustannie się splatają. Każda fotografia, każdy projekt to rodzaj fotograficznego monodramu, performansu dokamerowego. Każda prezentacja wynika z przymusu rejestracji ważnych dla mnie chwil, emocji oraz naturalnej potrzeby kreacji i dialogu. Zapis aktorskich i fotograficznych wizerunków przeradza się w przewrotny zapis uczestnictwa kobiety, aktorki - marionetki w Teatrze życia (Theatrum mundi).
Kamila Sammler

(…) z istoty „natury” fotografii – im bardziej chcemy za jej pomocą o czymś zapomnieć (wymazać z pamięci), tym bardziej ona temu przeczy, bo nadal upamiętnia fakt obrazowanego ujęcia. Fotografie Sammler zderzają bowiem realne (wizerunek twarzy autorki) z wyimaginowaną jej postacią – w serii zniekształceń maski, a więc owej „po-twarzy”. Wtedy twarz ludzka zamienia się (umownie) w twarz nieludzką, w oblicze bestii. „Cierpiący człowiek staje się bestią...” – orzekł G. Deleuze, mówiąc o malarskich wizerunkach Francisa Bacona. Jeśli w „twarzach – potwarzach” Bacona był zapisany krzyk, okrutny i przerażający, epatujący złem... to w twarzach Sammler uwidacznia się zarówno ból, cierpienie, jak i niemoc pogodzenia się ze stratą, mimo intencji autorskiego jej zapomnienia. Twarz ze zdjęć Sammler ulega prze-tworzeniu, ona się prze-twarza... co znaczy, że prezentuje odejście od prawdy naturalnego oblicza do formy symbolicznej, a to jest już przejście od znaku danej osobowości do takiego wyobrażenia, które jest ponadosobowe – czyli oddające właśnie rozpacz, ból, traumę itd. Artystka od-twarza swoją twarz wobec sytuacji po-wydarzeniu (po „spektaklu” odejścia bliskiej osoby (…).
dr Andrzej Saj (Prze–twarzanie traumy)

KAMILA SAMMLER
Aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, scenarzystka, wykładowczyni sztuki aktorskiej i producentka teatralna, fotografka, kuratorka wystaw fotograficznych. Ukończyła Wydział Aktorski PWST w Krakowie. Związana z teatrami Kalisza, Łodzi, Wrocławia, Poznania i Warszawy. Zagrała wiele ważnych ról (w tym z klasyki polskiej i światowej) w teatrze, teatrze TV i w filmie. Fotografią (głównie kreacyjną) w szerszym wymiarze zajmuje się od 2013 roku. Prace swoje prezentowała na kilkudziesięciu zbiorowych i indywidualnych wystawach fotograficznych w Polsce i za granicą (m. innymi w Japonii, Włoszech, Grecji, Słowacji, Ukrainie, Niemczech oraz w Parlamencie Europejskim. Projekty fotograficzne łączy i często prezentuje razem z teatralnymi (np. wystawa jaCień i monodram Cień). W 2019 roku otrzymała tytuł doktora w Szkole Filmowej Łodzi, z którą współpracowała. Wykłada w Wyższej Szkole Sztuki i Projektowania w Łodzi. Jest laureatką wielu nagród w dziedzinie aktorstwa i fotografii. Odznaczona medalem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Zasłużony dla Kultury Polskiej.
Członkini rzeczywista Związku Artystów Scen Polskich i Związku Polskich Artystów Fotografików.
Więcej na stronie autorskiej www.kamilasammler.art 

➠ Współorganizatorem wydarzenia jest Okręg Warszawski Związku Polskich Artystów Fotografików.
➠ Wydarzenie objęte zostało patronatem honorowym Ministry Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
➠ Organizatorka i kuratorka wydarzenia dr Kamila Sammler otrzymała Stypendium
     z Funduszu Popierania Twórczości Stowarzyszenia Autorów ZAiKS.
➠ Projekt dofinansowany ze środków Funduszy SKE ZASP Program Kultura.
➠ Wydarzenie przygotowane we współpracy z fundacją Kultura na Zawsze
     w Warszawskiej Historycznej Pracowni Artystycznej Sergiusza Sachno.