w ramach Warsaw Gallery Weekend (WGW+). Kuratorka: Weronika Kobylińska
Fundacja Archeologia Fotografii, ul. Chłodna 20, Warszawa
Wernisaż w czwartek 18 września o godz. 18:00, ekspozycja do 9 listopada 2025
towarzyszy program wydarzeń artystycznych i edukacyjnych
Najnowsza wystawa FAF to opowieść o kruchości otaczających nas ekosystemów, inspirowana filozofią głębokiej ekologii. Archiwalne fotografie klasyków z archiwum FAF – w tym m.in. Zbigniewa Dłubaka (1921-2005), który eksperymentalny idiom łączył z przedstawieniami przyrody – spotykają się tu z najnowszymi realizacjami Ewy Doroszenko. Współczesna artystka, posługując się postfotografią i dźwiękiem, stworzyła specjalnie dla FAF monumentalną instalację soniczno-wizualną, która całkowicie rezygnuje z obecności człowieka. Prace na wystawie zachęcają do refleksji nad ekocentryczną koncepcją współzależności międzygatunkowej.
Krajobrazy, które znikają na naszych oczach – wystawa zatytułowana Wzdłuż milczącej fali
– nie pozwala przejść obok natury obojętnie. Jak wygląda pejzaż po końcu świata?
Czy sztuka może spróbować zmierzyć się ze skutkami kryzysu klimatycznego?
Ewa Doroszenko wychodzi od klasycznego motywu pejzażu – jednego z najstarszych tematów w historii sztuki – by podważyć jego utrwalony, romantyczny charakter. Inspiracją dla artystki stają się fotografie klasyków: Lucjana Demidowskiego (ur. 1946), Zbigniewa Dłubaka (1921-2005), Mariusza Hermanowicza (1950-2008), Marka Piaseckiego (1935-2011) i Antoniego Zdebiaka
(1951-1991), przechowywane w archiwum Fundacji Archeologia Fotografii. Każda z tych postaci miała inną osobowość artystyczną, ale w archiwach wszystkich tych twórców odnajdujemy wątek przyrody – zaniedbanej, zniewolonej przez człowieka, próbującej wzrastać i funkcjonować na przekór wyzwaniom, jakie rzuca jej ludzka cywilizacja.
Ewa Doroszenko, zamiast dokumentować konkretną florę czy miejsca, konstruuje nowe, nieistniejące krajobrazy metodą kolażową, scalając wydrukowane obrazy delikatnymi szpilkami. Trójwymiarowe obiekty artystki bazują na zdjęciach cyfrowych (zaczerpniętych z internetu czy wirtualnych map), przedstawiających przyrodniczo cenne miejsca z całego świata – obszary, którym grozi ekspansja człowieka. Inspiracją dla Doroszenko jest filozofia Arne Næssa, twórcy koncepcji „głębokiej ekologii”. Artystka nie ogranicza się jedynie do komentowania kryzysu klimatycznego, lecz stawia pytania o jego przyczyny.
Od fotografii ku strefie dźwięków
Artystka podczas wystawy w FAF bada przesuwające się granice między naturą a technologią, wprowadzając elementy pejzażu dźwiękowego. Łącząc postfotografię, dźwięk i narzędzia cyfrowe, Doroszenko tworzy specjalnie na potrzeby wystawy nową instalację zatytułowaną tak, jak sama ekspozycja. Wzdłuż milczącej fali zachęca do spojrzenia na świat z perspektywy ekocentrycznej – opartej na współzależności gatunków i współistnieniu w delikatnej sieci powiązań. Dzięki uwzględnieniu w narracji artystycznej bodźców akustycznych, w odbiór wystawy mogą w pełni włączyć się osoby z różnorodnymi typami percepcji i z niepełnosprawnościami wzroku. Publiczność zachęcana jest do kontemplacji i zgromadzenia się wokół autentycznych dźwięków natury.
Ewa Doroszenko – artystka intermedialna, doktor sztuk plastycznych, mieszka i pracuje w Warszawie. Absolwentka Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2019 i 2024 oraz laureatka wielu międzynarodowych konkursów, m.in. Preview – Fait Gallery Brno 2016, Debuts 2018 – doc! photo magazine, Debut 2018 – Lithuanian Photographers Association oraz finalistka m.in. Noorderlicht International Photo Festival 2021, Kranj Foto Fest 2021, International Festival of Photography FIF BH – Brazil 2020, Athens Digital Arts Festival 2020, GENERATE! Festival for Electronic Arts 2019, Der Greif and the World Photography Organisation open call 2018, FILE Electronic Language International Festival Sao Paulo 2015. Uczestniczka międzynarodowych rezydencji artystycznych, m.in. Hangar Barcelona w Hiszpanii, Kunstnarhuset Messen Ålvik w Norwegii, Atelierhaus Salzamt Linz w Austrii, The Island Resignified Lefkada w Grecji, Pragovka Gallery Praga w Czechach, Klaipeda Culture Communication Center na Litwie, Petrohradska Kolektiv Prague w Czechach, Re_Act contemporary art laboratory w Portugalii. Swoje projekty prezentowała na licznych wystawach indywidualnych oraz w duecie (z Jackiem Doroszenko), m.in. w Muzeum Współczesnym Wrocław, Fait Gallery w Brnie, Pragovka Gallery w Pradze, Exgirlfriend Gallery w Berlinie, Foto Forum w Bolzano, Instytucie Polskim w Düsseldorfie, Galerii Propaganda w Warszawie, Instytucie Fotografii Fort w Warszawie, Galerii Miejskiej bwa w Bydgoszczy, Narodowym Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego we Wrocławiu, Fundacji Rodziny Staraków w Warszawie. Prace Ewy Doroszenko znajdują się w wielu kolekcjach sztuki, m.in. w kolekcji Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu w Toruniu, Hotelu Raffles Europejski w Warszawie, Dolnośląskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych we Wrocławiu, Krupa Art Foundation we Wrocławiu.

Integralnym elementem wystawy będzie bogaty program wydarzeń artystycznych i edukacyjnych:
► wykład prof. Ewy Bińczyk - badaczki specjalizującej się w filozofii społecznej, etyce środowiskowej
i badaniach nad antropocenem - Nadzieja w antropocenie? (28.09, godz. 11:30)
► performans dźwiękowy - Milcząca fala wszystkich istot Ewy i Jacka Doroszenko (20.09, godz. 14:00)
► Warsztat Memorylab. Jak dbać o archiwalną i kolekcjonerską fotografię? (21.09, godz. 10:00)
